Dosya Sistemlerine Genel Bakış

Eğer bilgisayarı normal bir ev kullanıcısı olarak kullanıyorsanız, dosya sistemleri konusunu pek merak etmemiş olabilirsiniz, ancak bilgisayar ile içli dışlı iseniz çok sık karşılaştığınız ntfs, fat32, exFat, ext3 gibi dosya sistemleri hakkında yeterli bilgiye sahip misiniz? Örneğin, Usb belleğinizi biçimlendirirken, hangi dosya sistemini kullanmanız gerektiği konusunda bir bilginiz var mı? Eğer bu sorulara bir cevabınız yoksa bu yazı tam size göre..

Dosya Sistemi nedir?

Bilgisayarlar, işletim sistemleri aracılığı ile harddisk, CD/DVD, USB Bellek gibi veri depolama birimlerine herhangi bir bilgi depolarken, yazılan verilere en hızlı ve en kolay şekilde ulaşabilmek için bir takım düzenlemeler yapar. Hangi veriyi nereye yazacağının ya da daha önce yazdığı verileri nerelere, nasıl yazdığının kayıtlarını tutar. İşte bilgisayarların verileri depolarken kullandığı bu düzenlemelere dosya sistemi denir.

Peki ne işe yarar bu dosya sistemi?

En basit haliyle, dosyaların bir düzen ile kayıt ortamına aktarılmalarını sağlar. Herhangi bir zamanda, aradığımız herhangi bir dosyaya kolay bir şekilde ulaşmamız, dosyaları belli bir kritere göre gruplandırmamız ve ekstra bir takım işler de dosya sisteminin görevi dahilindedir.

Kaç Tür Dosya Sistemleri Var?

Piyasada ihtiyaca göre sayısız dosya sistemi olduğunu söyleyebiliriz. Tabi tüm bu dosya sistemleri popüler değil. Bilinen dosya sistemlerini şöyle sayabiliriz:

adfs, affs, autofs, cifs, coda, coherent, cramfs, debugfs, devpts, efs, exfat, ext, ext2, ext3, ext4, fat16, fat32, hfs, hfsplus, hpfs, iso9660, jfs, minix, msdos, ncpfs, nfs, nfs4, ntfs, proc, qnx4, ramfs, reiserfs, romfs, smbfs, sysv, tmpfs, udf, ufs, umsdos, usbfs, xenix, xfs, xiafs

Tabi dosya sistemleri bu kadar değil. Ama genel olarak kullanılanları bunlar diyebiliriz. Bu kadar çok dosya sistemi olması, hangisinin ne gibi avantajı ya da dezavantajı olduğu sorularını ortaya çıkarıyor haliyle.

Hangisini Kullanmalıyım? Avantajları/Dezavantajları Neler?

Buyrun efendim, şunu kullanın demek zor tabi, sonuçta hepsi belli ihtiyaçlara göre ortaya çıkmış dosya sistemleri. Fakat biz popüler işletim sistemleri tarafından kullanılan bir kaç dosya sistemini inceleyip, anlatalım.

ext2/ext3: Daha çok GNU/Linux dağıtımları tarafından kullanılan dosya sistemleridir. Verilerin mümkün olduğunca tek parça halinde yazılması ve okuma/yazma veriminin yüksek olması için “Günlük” adlı özel bir sistem kullanır. 255 karaktere kadar dosya ismini, 2TB’a kadar tek parça dosya boyutunu ve 16TB’a kadar veri depolama birimini destekler. Windows işletim sistemleri tarafından maalesef desteklenmemektedir.

Fat16/Fat32: En yaygın dosya sistemlerinden biridir. Windows ve Dos serisinin emektar dosya sistemi olarak anılır. Piyasadaki bir çok USB bellek ve müzik çalar Fat32 dosya sistemini kullanır halde gelir. Dosya isimlerinde 8 karakterlik isim ve 3 karakterlik uzantı ile birlikte toplam 11 karakter destekler. Önümüzdeki yıllarda kullanımını azaltacak bir sebep olarak dosya sisteminin desteklediği dosya boyutunu gösterebiliriz. 4GB’tan büyük olan bir dosyayı Fat32 dosya sistemini kullanan bir diske yazamazsınız.

iso9660: Günümüzde CD’lerde yaygın olarak kullanılan dosya sistemidir. Fat32 gibi bunda da 11 karakterlik dosya ismi sınırlaması mevcuttur. Dosya boyutu olarak da 4GB üst sınırı bulunmakta.

UDF: iso9660 dosya sisteminin DVD’lerde kullanılan halidir.

NTFS: 1993 yılında ortaya çıkan bu sistem, Windows XP ve sonrasında varsayılan olarak geliyor. Ayrıca Linux ve MacOS işletim sistemleri de tanımakta. Fat32′ye göre daha çok gelişmiş bir sistem diyebileceğimiz NTFS dosya sistemi 16EB (Exabyte) dosya boyutu, yaklaşık 4 milyar dosya sayısı, 255 karakter dosya ismi ve 256TB disk boyutu kullanımına izin vermekte.

Eğer standart bir ev kullanıcısı iseniz, ve işletim sisteminiz Windows ise bu kadar dosya sistemi kafanızı karıştırmasın, sizin için en uygunu NTFS olacaktır. Eğer Linux kullanıcısı iseniz ext3 dosya sistemi sizin için ideal olanıdır.